Wat hebben we daarvoor gedaan?

Prioriteiten en aandachtspunten

Onderwerp

Toelichting prioriteiten

Voorkomen overbelasting mantelzorgers

Het jaar 2020 stond in het teken van het doorontwikkelen van het Mantelzorgsteunpunt en meer maatwerk voor mantelzorgers. Dit heeft erin geresulteerd dat we vanaf januari 2021, naast een breed palet van voorzieningen, nu ook Respijtzorg Thuis kunnen aanbieden. Het nieuwe hiervan is dat mantelzorgers thuis (professionele) hulp voor hun zorgvrager kunnen inzetten. Hiermee kunnen we de mantelzorger tijdelijk ontlasten en wordt overbelasting voorkomen. Ook hebben we in 2020 nieuwe (coronaproof) activiteiten opgestart. Zoals bijvoorbeeld een ‘Walk and Talk’ om al wandelend met andere mantelzorgers ervaringen uit te wisselen. Voor jonge mantelzorgers hebben we samen met het jongerenwerk uitjes georganiseerd. Ook hebben we het persoonlijk contact met onze (geregistreerde) mantelzorgers aangehaald. Zo hebben we bij de start van corona mantelzorgers naar behoefte gebeld. We hebben nieuwsbrieven verstuurd met actuele informatie over landelijke en lokale regelingen, maar ook over de mooie activiteiten in de stad (online en offline). Eind 2020 hebben we een enquête uitgezet om behoeften te peilen. Deze resultaten gebruiken we vervolgens om in 2021 een passend aanbod te bieden. Van activiteiten tot aan hulp en begeleiding.

Wijkgericht werken

Buurtsportcoaches hebben voornamelijk contact met scholen en partners in de wijk. Hierdoor zijn ze, samen met de wijkcoördinatoren, het gezicht van de wijk en is de samenwerking goed. In coronatijd zijn ze aanspreekpunt geweest voor diverse partners en de jeugd. De wijkoverleggen hebben door corona met name digitaal plaatsgevonden. In deze overleggen hebben de buurtsportcoaches en wijkcoördinatoren een signalerende functie richting politie en jongerenwerk. Wijkgericht werken is ook één van de kansen waarop we de komende jaren willen focussen binnen het Integraal sociaal beleid en binnen het fysiek domein. Door wijkgericht te werken sluiten we beter aan bij wat er in de wijk nodig is en kunnen we effectiever ons beleid uitvoeren. In 2020 is een start gemaakt met de eerste wijkateliers waarbij we een verdieping hebben gemaakt op de analyses uit de woon- en transformatievisie. Deze zijn aangevuld met sociale data. In 2021 gaan we de wijkateliers aanvullen en voor de wijken werken naar agenda's.

Mogelijke opvang Asielzoekers

De gemeente heeft een bewonersavond en een raadsbijeenkomst georganiseerd om de vraag naar een locatie voor een AZC te onderzoeken. Ook is een enquête onder omwonenden van de mogelijke AZC-locatie en via het digipanel uitgezet om standpunten ten aanzien van de mogelijke komst van een AZC zo goed mogelijk in kaart te brengen.

Onderwerp

Toelichting aandachtspunten

Integraal Sociaal
Beleid

In maart 2019 is het Integraal Sociaal Beleid (ISB) vastgesteld. De kernboodschap van dit beleid is: In Gorinchem doet iedereen ertoe en kijken we actief naar elkaar om. Want samen maken we het verschil! Dus werken we aan een gezonde leefstijl, een prettige leefomgeving en zorgen we dat iedereen kan meedoen en passende ondersteuning en zorg krijgt. In 2020 hebben we besloten extra in te zetten op een zestal kansen om een impuls te geven aan de transformatie van het sociaal domein. Deze kansen zijn: Vroegsignalering, wijkgericht werken, investeren in welzijnsfunctie, taalvaardigheid, integrale aanpak schulden en aan het werk helpen van werkzoekenden. Door in 2021 e.v. in te zetten op deze kansen, krijgen we inwoners met ondersteuningsbehoefte(n) eerder in beeld, kijken we breder naar de leefdomeinen die bijdragen aan gezondheid en geluk van onze inwoners en voorkomen we dat er een opstapeling van problemen plaatsvindt. Verder is er gewerkt aan meer integraliteit, een heldere planning en de eerste opzet van een Monitor. In 2021 gaan we hiermee verder en gaan we ook aan de slag met effectmetingen.

Aandacht voor eenzaamheid

Juist in coronatijd is er extra aandacht voor eenzaamheid. Binnen SeniorenFit zijn er online koffiemomenten ontstaan en is hieraan in de nieuwsbrief veel aandacht besteed. Ook binnen bewegingsgerichte zorg is er tijdens de eerste coronagolf aandacht gekomen voor cliënten die nauwelijks hun huis meer uitkwamen. Er is 2x per week een beweegaanloop georganiseerd. Daarnaast waren er leuke en creatieve foto-opdrachten en een kaartjesactie. In de week van de eenzaamheid is er een bijeenkomst geweest met partners uit de stad en hadden we een kalender vol met activiteiten. In aangepaste vorm heeft de triatlon zelfs plaatsgevonden voor cliënten van zorginstellingen. Het tegengaan van eenzaamheid is een belangrijk doel binnen het Integraal sociaal beleid Iedereen doet mee!

Anders sturen op zorg-inkoop

Voor de Wmo maatwerkvoorziening heeft een evaluatie plaatsgevonden naar de effecten van invoering van resultaatfinanciering. De evaluatie heeft geleid tot bijstelling van de inkoopafspraken. De bijstelling draagt ook bij aan kostenbeheersing. De geplande ingangsdatum van de wijzigingen is 1 juli 2021. Voor de Wmo maatwerkvoorziening Huishoudelijke Ondersteuning hebben we besloten vervroegd een nieuwe aanbesteding uit te voeren. De aanbesteding wordt gezamenlijk uitgevoerd met de gemeente Molenlanden. De voorbereiding van de nieuwe aanbesteding loopt. Geplande ingangsdatum is januari 2022.

Inrichting dementievriendelijke gemeenschap

Het verenigingsleven en de buurthuizen lagen in 2020 grotendeels stil vanwege corona. De trainingen zijn gericht op ouderen. Opzet is in gesprek te gaan en begrip te creëren over wat dementie met je doet en waar (partners van) mensen met dementie behoefte aan hebben. In 2020 wilden we deze groep kwetsbare mensen niet bijeenbrengen vanwege corona. Wel hebben we voor een beperkte groep de training Dementie en Nu kunnen organiseren.

Eigen bijdrage Wmo

Met de invoering van het abonnementstarief betalen Wmo cliënten sinds 2019 een eigen bijdrage van € 19 per maand. Vanwege uitvoeringsproblemen bij het CAK is inning van de eigen bijdragen pas in de loop van 2020 (september) gestart. Verder heeft het Rijk besloten over de maanden april en mei 2020 geen eigen bijdragen te innen vanwege corona. Een deel van de gederfde inkomsten valt onder de compensatieregeling voor corona-gerelateerde kosten.

Doorontwikkelen sociale teams

De extra druk door corona op het sociaal team heeft geen effect gehad op het aantal inwoners dat het sociaal team heeft kunnen bijstaan. De complexiteit van de casussen is hoog in Gorinchem. De wachtlijst is niet gegroeid. Het sociaal team wordt goed gevonden door verwijzers (zoals vanuit Veilig Thuis, de huisartsen en scholen) en heeft de samenwerking met partners als het jongerenwerk en jeugdgezondheidszorg, verstevigd. Met de start van een eigen website zijn de mogelijkheden voor inwoners en verwijzers om het sociaal team te kennen en te gebruiken, vergroot. Het sociaal team heeft zijn intrek genomen aan de Spijkse Dijk en de gemeenteraad virtueel ‘rondgeleid’. Er is veel belangstelling van partners om deze locatie te gebruiken om fysiek samen te werken en inwoners te spreken.

Ontmoetingsplekken jongeren

In 2019 is de centrale speelplek park 't Haagje gerealiseerd, in 2020 is daar ook een jongeren ontmoetingsplek geplaatst (JOP). De JOP wordt intensief gebruikt door jongeren, incidenteel veroorzaakt deze plek echter wel overlast voor omwonenden. De wijkcoördinator en het jongerenwerk zijn in gesprek met inwoners om de JOP te verbeteren. In overleg met lokale expertise en het bedrijfsleven wordt er ook gekeken naar mogelijkheden om de plek qua geluid te verbeteren. In het speelruimteplan wordt ook de Tiende Penninglaan een ontmoetingsplek voor iedereen. In het 2e kwartaal van 2021 wordt deze plek gerealiseerd. Daarnaast zijn er in verschillende wijken inlopen van het jongerenwerk in Gorinchem geweest. Tijdens sluitingen i.v.m. corona zijn inlopen ook digitaal mogelijk gemaakt. Daarnaast is in de Botersteeg ook talentontwikkelingsplek ''In de Ruimte'' geopend. Op deze plek kunnen jongeren hun talent ontwikkelen. Deze plek is gerealiseerd met verschillende partners vanuit de cultuur en sportsector.

Tegengaan discriminatie

Aanvullende aandacht helpt discriminatie tegen te gaan. Samen met antidiscriminatiebureau RADAR wordt er onderzocht hoe we gelijke behandeling in

Gorinchem kunnen (blijven) bevorderen. In 2020 is er met name via communicatie-uitingen aandacht geweest voor discriminatie.

Clientervarings-onderzoek Jeugd

en Wmo

De Serviceorganisatie Jeugd ZHZ voert de regie over het cliëntervaringsonderzoek Jeugd.In dit onderzoek worden cliënten bevraagd over zowel stichting Jeugdteams als zorgverleners uit de regionale zorgmarkt. Het Cliëntervaringsonderzoek Wmo wordt lokaal uitgevoerd. De Cliëntervaringsonderzoeken Jeugd en Wmo over 2019 zijn in juli 2020 beschikbaar gesteld aan de gemeenteraad. De uitkomsten waren overwegend positief en verbeterpunten zijn betrokken in verschillende overleggen binnen de Wmo en Jeugd. De werkwijze van het cliëntervaringsonderzoek Jeugd is op meerdere fronten verbeterd door dichter op het moment van hulpverlening te evalueren, maar kan nog beter. In het komende jaar zal in regionaal verband een voorstel worden voorgelegd op welke wijze het cliëntervaringsonderzoek Jeugd vorm kan krijgen in het veranderende veld van meer lokaal inzicht en sturing.

De werkwijze van het cliëntervaringsonderzoek Wmo is in 2020 veranderd. Er is gekozen voor uitvoering van continu-onderzoek in plaats van verzending van een jaarlijkse vragenlijst. In de loop van 2021 vindt een evaluatie plaats of deze vorm van onderzoek daadwerkelijk toegevoegde waarde heeft.

Preventieprogramma's en activiteiten

In 2020 heeft preventie extra aandacht gekregen, ook gezien de ontwikkelingen rondom het corona-virus. Er is, voor zover mogelijk, verder uitvoering gegeven aan het alcohol preventie- en handhavingsplan. De contacten en activiteiten met de horeca zijn vanwege de sluiting van horecagelegenheden ongeschort. In 2020 is de werkgroep Jeugd en veiligheid gestart, waar onder andere preventie vanuit een integrale blik wordt opgepakt. Met de aanpak GIDS (Gezond in de Stad) in de Gildenwijk en Stalkaarsen is gewerkt vanuit het denkkader van Positieve Gezondheid.

In 2020 is, in aansluiting op het reeds ingezette traject Voorzorg samen met partners vanuit het medisch en sociaal domein gesproken over een gezamenlijke aanpak rond de eerste 1000 dagen van kinderen. Hierbij wordt samengewerkt met de gemeente Molenlanden. Met partners is een routekaart ontwikkeld en zijn eerste verbeterpunten opgehaald. De volgende stap is het vormen van de coalitie om aan de slag te gaan met de verbeterpunten. Op basis daarvan wordt bepaald op welke wijze de impulsgelden worden ingezet. In 2020 zijn de eerste stappen gezet door de Limonadebrigade om meer ontmoetmomenten aan te bieden in wijken, zodat ook in wijken met grotere problematiek taal- en voorlichtingsactiviteiten kunnen worden aangeboden.

Gecombineerde Leefstijlinterventie

Er is een start (een akkoord) gemaakt met een leefstijlprogramma voor inwoners met overgewicht of obesitas. Met het programma krijgt de doelgroep advies over voeding, bewegen, gedrag en ontspanning met als doel een gezonde leefstijl te ontwikkelen. Het programma wordt vergoed vanuit de basisverzekering door de zorgverzekeraar en het programma duurt 2 jaar. De huisartsen spelen hierbij een belangrijke rol. Naar verwachting zullen de eerste groepen in 2021 van start gaan.

Rookvrije schoolpleinen en sportverenigingen

In 2020 zijn er goede stappen gezet op het gebied van de rookvrije generatie. Op 1 augustus 2020 zijn alle schoolpleinen rookvrij geworden. In navolging op de rookvrije openbare ruimte op het Gildenplein hebben er gesprekken plaatsgevonden met de aanwezige scholen voor een geheel rookvrije zone op de Hoefslag. De GGD is een actie 'ZHZ-rookvrij' gestart. In samenwerking met sportverenigingen in Gorinchem wordt gewerkt aan een volledig rookvrije sportaccommodatie. Op 1 vereniging na zijn alle verenigingen gedeeltelijk of zelfs volledig rookvrij. Dit moet uiteindelijk bij elke vereniging worden gerealiseerd. Met inzet van Gorinchem Beweegt en het werken met het thema rookvrij in combinatie met jeugdsportsubsidie worden verenigingen, leden, kinderen en ouderen gestimuleerd om te komen tot volledig rookvrije sportaccommodaties.

Leven lang bewegen

Onze missie is ‘alle Gorcumers een leven lang actief’. We hebben het afgelopen jaar ingezet op diverse doelgroepen in Gorinchem. Voor de jeugd/jongeren is ingezet op sport- en beweegdeelname d.m.v. sportpunten (op maat), Sjors Sportief (Gorcum Sportmaand), SNS Street Soccer en het cofinancieren van sport- en spelpakketten op school om sport onder schooltijd te bevorderen. De doelgroep 24-45 jaar is opgenomen in het lokale Sportakkoord. In 2020 is hier een start mee gemaakt. In 2021 wordt dit verder uitgerold. Het succesvolle project SeniorenFit in de Gildenwijk is voortgezet. SeniorenFit is in 2020 in de Haarwijk/Stalkaarsen verder uitgerold. Door corona is SeniorenFit gedeeltelijk digitaal geworden.

Stimuleren gezonde kantines

In 2020 zijn de sportkantines bijna volledig gesloten geweest in verband met corona. Met het voorbereiden van de aanpak van de nieuwe jeugdsportsubsidie is er in overleg met de aanbieders besloten om ook themagericht te werken naar een gezonde sportkantine. Vanaf 2021 wordt er met Gorinchem Beweegt en de vereniging gericht ingezet op een gezonde sportkantine bij verenigingen.

Statushouders

Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. Om kennis en ervaring op te doen met dit nieuwe inburgeringsstelsel worden door de gemeenten Vijfheerenlanden, Gorinchem en Molenlanden twee pilots uitgevoerd: De Taalsnelweg naar Werk en binnenkort het Toekomstboek. In september 2020 is er een gecombineerde aanbesteding uitgeschreven voor de gemeenten Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden voor de inkoop van educatietrajecten onder de WEB en de leerroutes B1 en Z-route onder de nieuwe Wet Inburgering.

Wmo Beschermd wonen en Opvang

De start van het landelijk herverdeel model Wmo Beschermd Wonen is opgeschort tot 2023. Gorinchem werkt mee in de regionale afspraken om extra opvangplaatsen Maatschappelijke Opvang te realiseren op basis van het regionale fair share principe. De verkenningsfase van de haalbaarheid van passende Opvangprojecten is voorbereid. De regionale samenwerkingsovereenkomst Beschermd Wonen en Opvang is verlengd voor de periode 2021 t/m 2024. Zowel voor dienstverlening Beschermd Wonen als Maatschappelijke Opvang is extra focus en inzet geweest voor het borgen van zorgcontinuïteit en treffen van corona proof-maatregelen voor veilige Maatschappelijke Opvang plaatsingen. Het transformatieproces van Beschermd Wonen is zowel regionaal als lokaal continue aangepast aan corona omstandigheden. De innovaties van de Proeftuin Maatwonen Gorinchem hebben hierdoor vertraging opgelopen. Er is volop gewerkt aan het verder vormgeven van de basisinfrastructuur van de dienstverlening en het voorbereiden van de doorontwikkelingen in de Proeftuin 2021.

Houtskoolschets acute zorg

De houtskoolschets acute zorg is een discussiestuk (verschenen medio 2020) van het ministerie over de nieuwe inrichting en bekostiging van het acute zorglandschap. Deze nota heeft ook effecten voor een gemeente als Gorinchem met een streekziekenhuis. In samenspraak met o.a. (buur) gemeenten en Rivas heeft ook de gemeente gebruik gemaakt van de (internet) consultatieronde en is er een bestuurlijke reactie ingediend om de spoedeisende hulp (SEH) in het ziekenhuis te behouden.

Reguliere taken

Onderwerp

Toelichting reguliere taken

Participatiewet

De uitvoering van de Participatiewet is belegd bij de GR Avres. Centraal staat begeleiding naar werk en bij re-integratie. Daarnaast biedt Avres inkomensondersteuning, schulddienstverlening (op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening) en werkgeversdienstverlening. 2020 heeft voornamelijk in het teken gestaan van het beperken van de gevolgen van de coronacrisis. Waar mogelijk bleven SW-medewerkers hun werk uitvoeren. Uiteraard met inachtneming van de richtlijnen van het RIVM. Het aantal bijstandsuitkeringen bleef in 2020 redelijk stabiel, ondanks de coronacrisis.

Preventie

We voeren de vastgestelde regionale en lokale preventieprogramma’s integraal uit.

Onder de noemer 'It takes a village to raise a child' versterken we de inbedding van deze programma’s in Gorinchem door deze te verbinden met burgerkracht. Vanuit de gemeente hebben teams die actief zijn in de stad een signalerende en preventieve functie in de wijken van de stad. Daarnaast investeren we in preventie door het versterken van de buurthuisfunctie, wijkgericht werken en in het bijzonder het versterken van sociaal cultureel werk (inzet opbouwwerker).

Jeugdwet

De Jeugdwettaken zijn gedelegeerd aan de gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid en Jeugd ZHZ (Verbonden Partij). Zowel strategisch, organisatorisch als uitvoerend is de Jeugdwet verbonden met een lokale (waaronder sociaal team), sub regionale (zoals Passend Onderwijs) als regionale (waaronder leerplicht en GGD) setting. De governance, de regionale inkoop en opdrachtverlening aan de stichting Jeugdteams ZHZ zijn in 2020 tegen het licht gehouden. De stichting Jeugdteams voert met een voor het grootste deel regionaal vormgegeven opdracht haar taken in het sociaal team uit. Gekoerst wordt op een meer lokale opdracht vanaf 2022. Ook voor het inkoopkader jeugdhulp 2022 e.v. wordt uitgegaan van meer lokale opdrachtverlening. Voorsorterend op deze keuzes is de beweging gemaakt om ‘Jeugdhulp naar voren’ (fte’s uit de regionale markt met lokale uitvoering) in te zetten. Samen met het inzoomen op casusniveau zal dit gerichte informatie opleveren.

Opvoeden en opgroeien: ‘de normaalste zaak van de wereld’ en handelen vanuit het perspectief van inwoners zijn belangrijke kernwaarden vanuit het integraal sociaal beleid Gorinchem. Bij de koersbepaling en besluiten die in regionaal verband zijn genomen, zijn deze waarden steeds als onderlegger meegewogen. Gorinchem heeft in de zienswijze op vaststelling van het inkoopkader aangegeven dat bij het sturen op deze waarden (lokale) bevoegdheden horen. ‘Anders zorgen’ is een kwestie van samenwerken en gezamenlijke verantwoordelijkheid, maar ook van grenzen stellen en ingrijpen.

Wet maatschappelijke ondersteuning

Vanwege corona is het Wmo toezicht beperkt uitgevoerd. Proactief onderzoek heeft de ondersteuning GGD als gevolg hiervan niet uitgevoerd in afstemming met de AV-gemeenten.

In 2019 is via de GGD een pilot uitgevoerd rondom kwaliteitstoezicht op het persoonsgebonden budget (pgb) Wmo. De GGD heeft in 2020 een evaluatierapport opgesteld. De aanbeveling was om de pilot om te zetten in structureel beleid, in de toegang te gaan werken met een pgb-toets en een normenkader op te nemen in de Nadere regels. We zijn hierover in gesprek met de adviesorganen.

In 2020 is de aanbesteding MolenHopper uitgevoerd en succesvol afgerond. De huidige vervoerder Juijn voert ook de komende jaren het collectief vervoer uit. De MolenHopper bevat met ingang van 16 december 2020 niet langer een component openbaar vervoer. De provincie subsidieert de MolenHopper niet langer.

Maatschappelijke opgaven

In 2020 zijn 27 statushouders gehuisvest in Gorinchem. Hiermee heeft Gorinchem de taakstelling behaald. Verder heeft de gemeente zich in 2020 voorbereid op de nieuwe Wet Inburgering.

Wet kinderopvang

en kwaliteitseisen

peuterspeelzalen

De gemeentelijke taken die binnen de Wet kinderopvang vallen voeren we uit. De gevolgen van de invoering van de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang zijn opgenomen in het handhavingsbeleid. Ondanks corona heeft de GGD toch haar inspecties kunnen uitvoeren.

Jongerenwerk

In 2020 heeft het jongerenwerk door de maatregelen van corona het aanbod aangepast. Zo is er meer ambulant jongerenwerk uitgevoerd, zijn jongeren in de buitenruimte actief opgezocht, coachingstrajecten via beeldbellen voortgezet en coronaproof activiteiten (online en offline) aangeboden.

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs)

De uitvoering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is belegd bij de GR Avres. Per 1 januari 2021 wijzigt deze wet waardoor alle zorgverzekeraars, woningcorporaties, energie- en drinkwaterbedrijven signalen van betaalachterstanden door moeten geven aan de gemeente (in de praktijk Avres) in het kader van vroegsignalering. In 2020 zijn er voorbereidingen getroffen op deze wetswijziging door het ondertekenen van een convenant en het in gebruik nemen van systemen.

Gezondheidsbeleid

De gemeente Gorinchem voert, in samenwerking met onder andere de GGD, de Wet publieke Gezondheid en de vastgestelde regionale en lokale gezondheidsprogramma's uit.

Deze uitvoering vindt plaats onder de noemer Integraal Sociaal Beleid.