Toelichting op de balans per 31 december 2020

ACTIVA

Aan de activazijde van de balans staan de bezittingen van de gemeente Gorinchem.

VASTE ACTIVA

Vaste activa zijn bezittingen die meerjarig hun nut en waarde behouden. Uitgaven aan deze bezittingen worden in beginsel geactiveerd en vervolgens gedurende de gebruiksduur afgeschreven ten laste van de rekening van baten en lasten. Bij nieuwe investeringen wordt alleen de lineaire afschrijvingsmethode gehanteerd. Er wordt onderscheid gemaakt in immateriële, materiële en financiële vaste activa. Immateriële vaste activa zijn kosten, gemaakt voor onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief. De materiële activa zijn stoffelijk, bijvoorbeeld gebouwen, computers, sportvelden en voertuigen. De financiële vaste activa tenslotte omvatten geldleningen, beleggingen en vorderingen op lange termijn.

Immateriële vaste activa
Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de immateriële vaste activa weer:

Verloop boekwaarde immateriële vaste activa (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Investe-
ringen

Des-
investe-ringen

Afschrij-vingen

Bijdragen
van
derden

Afwaar-deringen

Boek-waarde 31-12-20

Kosten sluiten geldleningen en het saldo van agio en disagio

83

-

-

10

-

-

73

Bijdragen aan activa in eigendom van derden

446

-

-

114

-

-

332

Totaal

529

-

-

124

-

-

405

Bij de bijdragen aan activa in eigendom van derden wordt afgeschreven conform de afschrijvingstermijnen van de betreffende scholen.

Materiële vaste activa
Bij materiële vaste activa wordt onderscheid gemaakt tussen investeringen met een economische nut en investeringen met een maatschappelijk nut. Het uitgangspunt is dat alle vaste activa worden geactiveerd, ook de maatschappelijke investeringen.

De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen:

Materiële vaste activa (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

In erfpacht uitgegeven gronden

647

5.680

Overige investeringen met een economisch nut

114.793

114.544

Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven

24.744

24.029

Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut

17.522

18.221

Totaal

157.706

162.474

Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de in erfpacht uitgegeven gronden weer:

Verloop boekwaarde in erfpacht uitgegeven gronden (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Investe-
ringen

Des-
investe-ringen

Afschrij-vingen

Bijdragen
van
derden

Afwaar-deringen

Boek-waarde 31-12-20

In erfpacht uitgegeven gronden

647

5.037

4

-

-

-

5.680

Totaal

647

5.037

4

-

-

-

5.680

In 2020 is voor € 5.037.000 een perceel in erfpacht uitgegeven aan de Franklinweg.

Overige investeringen met economisch nut
De investeringen met een economisch nut bestaan uit de volgende onderdelen:

Overige investeringen met een economisch nut (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

Gronden en terreinen

15.402

16.429

Woonruimten

144

128

Bedrijfsgebouwen

87.339

85.393

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

2.465

3.207

Vervoermiddelen

2.723

2.894

Machines, apparaten en installaties

1.348

1.301

Overige materiële vaste activa

5.372

5.192

Totaal

114.793

114.544

Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de investeringen met economisch nut weer:

Verloop boekwaarde overige investeringen met een economisch nut (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Investe-
ringen

Des-
investe-ringen

Afschrij-vingen

Bijdragen
van
derden

Waarde-correctie

Boek-waarde 31-12-20

Gronden en terreinen

15.402

1.089

-

80

-

-18

16.429

Woonruimten

144

-

2

14

-

-

128

Bedrijfsgebouwen

87.339

1.301

-

3.277

-

30-

85.393

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

2.465

850

-

108

-

-

3.207

Vervoermiddelen

2.723

288

-

117

-

-

2.894

Machines, apparaten en installaties

1.348

162

-

209

-

-

1.301

Overige materiële vaste activa

5.372

393

-

573

-

-

5.192

Totaal

114.793

4.083

2

4.378

-

-48

114.544

Onder de waardecorrecties staan de correcties vermeld wegens duurzame waardeverminderingen. De netto-boekwaarde van de investeringen met economisch nut bedraagt per 31-12-2020 € 114.544.000. In dit bedrag is een voorziening opgenomen van € 2.906.000 vanwege het risico op waardevermindering.

De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen met economisch nut zijn:

Belangrijkste overige investeringen met een economisch nut (bedragen x € 1.000)

Beschikbaar gesteld krediet

Besteed in 2020

Cumulatief besteed t/m 2020

IHP Gorinchem Oost

11.893

1.695

2.202

Hard- en software 2019

413

113

304

Gomarus uitbreiding ihp 2014

2.000

100

2.000

Overname hybrideveld GJS

138

138

138

1e Elektrische veerboot

2.100

83

244

Huis van Inspiratie

150

126

188

Beschoeiingen 2019

519

482

528

Beschoeiingen 2020

588

355

355

Aankoop grond Bagijnenwal 1 t/m 19

138

132

132

Duurzaamheid

194

156

212

Totaal

18.133

3.380

6.303

Onderstaand overzicht geeft het verloop weer van de investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven:

Verloop boekw. overige investeringen met een econ. nut m.b.t. heffingen (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Investe-
ringen

Des-
investe-ringen

Afschrij-vingen

Bijdragen van derden

Afwaar-deringen

Boek-waarde 31-12-20

Riolering

23.859

788

788

632

-

-

23.227

Overige heffingen

885

-

-

83

-

-

802

Totaal

24.744

788

788

715

-

-

24.029

De investeringen bij overige heffingen bestaan uit investeringen in steigers (kadegelden) en begraafplaatsen (lijkbezorging).

De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven zijn:

Belangrijkste investeringen met een econ.nut m.b.t. heffingen (bedragen x € 1.000)

Beschikbaar gesteld krediet

Besteed in 2020

Cumulatief besteed t/m 2020

GRP 2019

1.760

367

693

GRP 2020

760

411

411

Totaal

2.520

778

1.104

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut
Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de investeringen met maatschappelijk nut weer:

Verloop boekwaarde investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut
(bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Investe-
ringen

Des-
investe-ringen

Afschrij-vingen

Bijdragen
van
derden

Afwaar-deringen

Boek-waarde 31-12-20

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

9.323

-

-

472

-

-

8.851

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken investeringen vanaf 2017

4.079

1.375

-

92

96

-

5.266

Overige materiële vaste activa

2.772

-

-

194

-

-

2.578

Overige materiële vaste activa investeringen vanaf 2017

1.348

214

-

50

14-

-

1.526

Totaal

17.522

1.589

-

808

82

-

18.221

In de kolom bijdragen van derden zijn de bijdragen opgenomen die direct gerelateerd zijn aan de investering. Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut moeten sinds 2017 gesplitst worden in investeringen voor 2017 en investeringen vanaf 2017.
Van het Waterschap en de grondexploitaties zijn bijdragen ontvangen van € 25.000 voor de waterberging.
Van de provincie Zuid-Holland is een voorschot ontvangen van € 46.000 voor het verbeteren van de verkeersveiligheid Gildenweg/Driemanschapslaan.
Voor de herstructurering van bedrijventerrein Avelingen Oost is de afrekening van de subsidie van de provincie Zuid-Holland ontvangen. Deze is € 14.000 lager dan waarmee rekening was gehouden.

De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen met maatschappelijk nut zijn:

Belangrijkste investeringen in openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut (bedragen x € 1.000)

Beschikbaar gesteld krediet

Besteed in 2020

Cumulatief besteed t/m 2020

Herinrichting Banneweg

2.348

625

717

Aanpassen Groenmarkt

500

54

442

Sociale route Buiten de Waterpoort

271

253

257

Verkeersveiligheid Gildenweg

193

90

112

Werkzaamheden Bastion II

425

105

105

Totaal

3.737

1.127

1.633

Financiële vaste activa
Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de financiële vaste activa weer:

Financiële vaste activa (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Investe-
ringen

Desinves-
teringen

Aflossing
en
afschrijving

Bijdragen
van
derden

Boek-waarde 31-12-20

Kapitaalverstrekkingen aan

- Deelnemingen

2.208

-

124

-

-

2.084

Overige langlopende leningen

610

22

97

-

-

535

Totaal

2.818

22

221

-

-

2.619

Van de Gemeente Gorinchem Deelneming BV heeft in 2020 een terugbetaling van € 123.000 plaatsgevonden.
Het dierenasiel heeft dit rekeningjaar € 14.000 afgelost en de stichting van Andel-Spruijt Natuurcentrum € 48.000.

De kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen worden als volgt onderverdeeld:

Kapitaalverstrekking aan deelnemingen (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

Aandelen Bank Nederlandse Gemeenten

219

219

Aandelen Oasen

15

15

Aandelen Stedin Holding NV

984

984

Certificaten Dataland

2

2

Deelneming ROM-S beheer BV

12

12

Gemeente Gorinchem deelneming BV

925

801

Deelneming MerwedeLingelijn BV

51

51

Totaal

2.208

2.084

De kapitaalverstrekking aan Gorinchem Deelneming B.V. betreft een kapitaalverstrekking en een lening zonder specifiek aflossingsritme - voor de vermogensdeelname en kapitaalverstrekking aan Rom-S C.V. - waarbij op basis van de vermogenssituatie wordt bezien of terugbetaling aan de gemeente mogelijk is.

De overige langlopende leningen worden als volgt onderverdeeld:

Overige langlopende leningen (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

GKV

48

44

Stimuleringsfonds Volkshuisvesting

264

264

SVW 2006

96

86

SVW 2010

40

39

Dierenasiel

14

-

Stichting van Andel-Spruijt Natuurcentrum

148

100

Fietsproject

-

2

Totaal

610

535

VLOTTENDE ACTIVA

Vlottende activa zijn bezittingen waarin het vermogen in principe voor een periode korter dan een jaar is vastgelegd, zoals voorraden, vorderingen en liquide middelen.

Voorraden
De voorraden worden uitgesplitst in de volgende categorieën:

Voorraden (bedragen x € 1.000)

Bruto boekwaarde 31-12-19

Bruto boekwaarde 31-12-20

Netto boekwaarde 31-12-19

Netto boekwaarde 31-12-20

Grond- en hulpstoffen (magazijnvoorraad)

2

2

2

2

Totaal

2

2

2

2

Onderhanden werk waaronder bouwgronden in exploitatie

- Woonlocaties uitleggebieden

11.872

12.143

681

1.196

- Woonlocaties stedelijke vernieuwing

125

598

125

598

- Bedrijventerrein

53.603

50.997

46.527

44.974

Totaal

65.600

63.738

47.333

46.768

Voorraad bedrijfsmiddelen

1.086

923

638

562

Totaal

66.688

64.663

47.973

47.332

In het overzicht staat het verloop van de boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden. Voor een nadere toelichting op de grondexploitatie wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid en Vastgoedbeleid. De bruto voorraden zijn voorraden exclusief voorzieningen; de netto voorraden zijn voorraden inclusief deze voorzieningen. Voor de grondexploitaties met een verliesgevend saldo per ultimo 2020, is ter hoogte van dit saldo een voorziening gevormd.

Verloopoverzicht in exploitatie genomen bouwgronden (bedragen x € 1.000)

Bruto boekwaarde 31-12-19

Netto boekwaarde 31-12-19

Naar voorraad bedrijfs-middelen

Investe-
ringen

Op-
brengsten

Af-
wikkeling

Bruto boekwaarde 31-12-20

Voorziening
verlies-
latend
complex

Netto boekwaarde 31-12-20

Uitleggebieden

Mollenburg

11.872

681

-

1.038

767

-

12.143

10.947

1.196

Stedelijke Vernieuwing

Lingewijk Noord

34-

34-

-

1.201

728

-

439

-

439

Kleine Haarsekade

159

159

-

-

-

-

159

-

159

Bedrijventerrein

Groote Haar

44.680

37.604

-

840

31

-

45.489

6.023

39.466

Oost II

8.923

8.923

-

1.629

5.044

-

5.508

-

5.508

Totaal

65.600

47.333

-

4.708

6.570

-

63.738

16.970

46.768

Nog te maken kosten

60.081

Nog te verwachten opbrengsten

108.003

Het verwachte nominale eindresultaat

11.272

Onderstaand overzicht geeft het verloop weer van de voorzieningen grondexploitaties per grondexploitatie:

Verloopoverzicht Voorzieningen grondexploitaties
(bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Rente
toe-
voeging

Toevoeging

Vrijval

Aan-
wending

Boekwaarde 31-12-20

Mollenburg

11.191

223

-

467

-

10.947

Groote Haar

7.076

141

-

1.194

-

6.023

Totaal

18.267

364

-

1.661

-

16.970

De verwachte resultaten van de grondexploitaties worden op netto contante waarde (NCW) berekend. Als uit de berekening per balansdatum een verlies naar voren komt, wordt tot het volledige bedrag van dit verlies een voorziening gevormd. In de berekeningen van de grondexploitaties zijn de volgende parameters gehanteerd:
- netto contante waarde (en paramaters ) per 1 januari 2021
- rentepercentage 1,02%
- kostenstijging 2021, 2022, 2023 en 2024 en verder resp. 1,00%, 1,50%, 1,50% en 2,00%
- opbrengstenstijging woningbouw 2021 1,00% en 2022 en verder 2,00%
- opbrengstenstijging bedrijventerrein 2021, 2022, 2023 en 2024 en verder resp. 0,50%, 1,00%, 1,00% en 1,50%
- disconteringsvoet conform BBV 2,00%
Op 28 mei 2020 is het MPG Groote Haar vastgesteld door de raad. Voor dit project is een looptijd langer dan de voorgeschreven maximale looptijd van tien jaar vastgesteld. De totale looptijd van grondexploitatie Groote Haar is op dit moment gepland tot en met het jaar 2040. De risico's van de grondexploitaties zijn toegelicht in de paragraaf Grondbeleid en Vastgoedbeleid en de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Uitzettingen < 1 jaar
Uitzettingen met een looptijd < 1 jaar worden als volgt onderverdeeld:

Uitzettingen < 1 jaar (bedragen x € 1.000)

Gecorrigeerd saldo 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

Voorziening oninbaarheid

Gecorrigeerd saldo 31-12-20

Vorderingen op openbare lichamen

5.851

5.529

-

5.529

Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een looptijd < 1 jaar

-

16.795

-

16.795

Overige vorderingen

2.270

4.161

148

4.013

Totaal

8.121

26.485

148

26.337

Voor verwachte oninbaarheid van debiteuren is een voorziening opgenomen van € 148.000, bepaald op basis van geschatte inningskansen.
Onderstaand wordt voor ieder kwartaal van het jaar weergegeven, het bedrag aan middelen, bedoeld in artikel 2, vierde lid van de Wet financiering, decentrale overheden, dat in het kader van het drempelbedrag door de gemeente buiten 's Rijks schatkist is aangehouden.

Drempelbedragen (bedragen x € 1.000)

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

Op dagbasis buiten 'Rijks schatkist aangehouden middelen

82

352

315

252

Drempelbedrag

995

995

995

995

Ruimte onder drempelbedrag

913

643

679

742

Overschrijding van het drempelbedrag

-

-

-

-

Liquide middelen
De liquide middelen bestaan uit de volgende onderdelen:

Liquide middelen (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

Kassaldi

79

21

Banksaldi

11

303

Totaal

90

324

Overlopende activa
De overlopende activa bestaan uit de volgende onderdelen:

Overlopende activa (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel

46

137

Vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

128

789

Nog te ontvangen bedragen

2.375

2.114

Totaal

2.549

3.040

Vooruitbetaalde bedragen zijn bedragen die voor 31 december 2020 betaalbaar zijn gesteld, maar waarvan de lasten betrekking hebben op latere jaren. Nog te ontvangen bedragen zijn opbrengsten die betrekking hebben op 2020, maar pas in een volgend jaar daadwerkelijk tot een ontvangst leiden. We hebben kosten gemaakt voor de transformatie Arkelsedijk en revitalisering Lingeoevers. Op de projectontwikkelaar is hiervoor nog € 170.000 te verhalen, dit is opgenomen bij Nog te ontvangen bedragen.

De in de balans opgenomen van EU, Rijk en provincies nog te ontvangen voorschotbedragen die zijn ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, worden als volgt gespecificeerd:

Van Nederlandse en Europese overheden nog te ontvangen bedragen (bedragen x € 1.000)

Saldo 31-12-19

Toevoegingen

Ontvangen bijdragen

Saldo 31-12-20

Nog te ontvangen bijdragen van het Rijk

Ministerie I&M Verkeerslawaai

23

-

21

2

Rijkswaterstaat Reconstructie Newtonweg-Spijksesteeg

-

57

-

57

Nog te ontvangen bijdragen van overige overheidslichamen

Prov ZH Sociale veiligheid MerwedeLingelijn

9

-

-

9

Prov ZH Centrumfunctie

8

-

8

-

Prov ZH Ondersteuning arbeidsmigranten

6

-

6

-

Prov ZH Reconstructie Newtonweg-Spijksesteeg

-

69

-

69

Totaal

46

126

35

137

PASSIVA

Aan de passivazijde van de balans staan het vermogen en de schulden van de gemeente Gorinchem.

VASTE PASSIVA

Eigen vermogen
Het eigen vermogen van de gemeente wordt gevormd door de reserves en het rekeningresultaat. Over de verdeling van het resultaat beslist de raad bij het vaststellen van de jaarstukken.

Het eigen vermogen bestaat uit de volgende onderdelen:

Eigen vermogen (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

Algemene reserve

26.780

27.666

Gerealiseerde resultaat

191

7.496

Bestemmingsreserves

25.488

50.892

Totaal

52.459

86.054

Onderstaand overzicht geeft het verloop per reserve weer:

Verloopoverzicht Reserves (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Toevoeging

Onttrekking

Bestemming resultaat 2019

Boekwaarde 31-12-20

Algemene reserve

26.780

2.199

1.729

416

27.666

Bestemmingsreserves

Infrastructuur

10.638

7.715

288

-

18.065

Station Papland

1.800

-

-

-

1.800

Stegen binnenstad

39

-

1

-

38

Combinatiefuncties

137

-

75

-

62

Sociaal domein

6.217

111

1.228

-

5.100

Duurzaamheid

644

5.200

367

-

5.477

Omgevingswet

10

-

-

-

10

Stimuleringsregeling woningbouw

69

-

-

-

69

Sloopkosten Lange Slagenstraat

226

-

-

-

226

ICT

673

200

166

-

707

Open kathedraal

150

-

150

-

-

Organisatie-ontwikkeling

2.000

-

1.100

-225

675

IFFG

-

180

30

-

150

Stedelijke ontwikkeling

-

1.600

-

-

1.600

Aflossingsreserve

-

13.000

-

-

13.000

Afschrijvingsreserves

Infra halte Papland

600

-

-

-

600

Avelingen

990

-

50

-

940

Banneweg

1.295

250

-

-

1.545

Tracé Oost II

-

653

16

-

637

Waterstofproject

-

90

-

-

90

Herinrichting park 10e Penninglaan

-

100

-

-

100

Totaal

52.268

31.298

5.200

191

78.557

Onder bestemming resultaat staan de toevoegingen of onttrekkingen vermeld uit hoofde van de bestemming van het resultaat van het voorgaand boekjaar.
Nieuw in 2020 zijn de reserves IFFG, Stedelijke ontwikkeling, Aflossingsreserve, Tracé Oost II, Waterstofproject en Herinrichting park 10e Penninglaan.
Voor verdere informatie over de reserves wordt verwezen naar paragraaf 5.1 Reserves van de Jaarrekening-bijlagen. Van het rekeningresultaat 2019 is in 2020 € 1.510.000 toegevoegd aan de exploitatie.

Voorzieningen
Onder de voorzieningen worden verplichtingen en verliezen als gevolg van risico's opgenomen, waarvan de omvang onzeker, maar redelijkerwijze in te schatten is.

Onderstaand overzicht geeft het verloop per voorziening weer:

Verloopoverzicht voorzieningen (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-19

Toevoeging

Vrijval

Aanwending

Boekwaarde 31-12-20

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's

Pensioentegoeden bestuurders

4.275

363

-

124

4.514

Wachtgelden

1.468

55

152

436

935

Overmatig verlof/spaarsaldo

344

48

-

-

392

Reparatie WW

23

14

-

-

37

Hoog Dalem

1.310

-

235

-

1.075

Onderhoudsvoorzieningen

Meerjarenonderhoudsplan

4.684

2.084

280

1.472

5.016

Door derden verkregen middelen met een specifieke aanwendingsrichting

Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing

25

-

-

-

25

Rioolheffing

1.861

716

-

-

2.577

Afkoopsommen grafrechten

2.315

142

173

-

2.284

Voorzieningen voor bijdragen aan vervangingsinvesteringen

Vervangingsvoorzieningen riolering

1.373

770

-

787

1.356

Totaal

17.678

4.192

840

2.819

18.211

In de kolom Vrijval staan de bedragen die ten gunste van de exploitatie zijn vrijgevallen. Alle aanwendingen van de voorzieningen zijn rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht.

De voorziening Pensioentegoeden bestuurders heeft als doel het beschikken over voldoende vermogen om aan de (toekomstige) pensioenverplichtingen van politiek ambtsdragers van het college van B&W te kunnen voldoen.
De voorziening Wachtgelden is ingesteld om over voldoende vermogen te beschikken voor de financiering van de wachtgeldverplichtingen van voormalige bestuurders en medewerkers.

De voorziening Verlofsaldi is ingesteld om voldoende vermogen te hebben voor de financiering van de verlofsaldi van het personeel.
De voorziening Hoog Dalem dient ter dekking van (geprognotiseerde) verliezen op de ontwikkeling van dit gebied.

Het Meerjarenonderhoudsplan is ingesteld om de kosten van groot onderhoud te egaliseren over een periode van 20 jaar. Het doel hiervan is schommelingen tegen te gaan in de begroting. In dit plan zijn o.a. kunstwerken en bruggen opgenomen, evenals openbare verlichting, buitensportaccommodaties, het stadhuis, schoolgebouwen en diverse voorzieningen in de openbare ruimte.
De voorziening Rioolheffing heeft als doel het opvangen en egaliseren van ongewenste schommelingen in riooltarieven. De niet aangewende middelen van derden blijven op die manier beschikbaar voor de rioolheffing.

In de voorziening Afkoopsommen grafrechten worden de afkoopsommen gestort die vooruit betaald zijn voor het onderhouden van de begraafplaatsen.

Voor verdere informatie over de voorzieningen wordt verwezen naar paragraaf 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen van het Jaarverslag en paragraaf 5.2 Voorzieningen van de Jaarrekening-bijlagen.

Vaste schulden met een looptijd ≥ 1 jaar
Onder de vaste schulden staan schulden met een looptijd ≥ 1 jaar en waarborgsommen. Langlopende leningen worden aangegaan om in de eigen financieringsbehoefte van de gemeente te voorzien. Waarborgsommen betreffen bedragen die door huurders zijn betaald bij de aanvang van de huur van een gemeentelijk pand.

Langlopende schulden worden als volgt onderverdeeld:

Langlopende schulden (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

Onderhandse leningen van

- binnenlandse banken en overige financiële instellingen

118.926

111.835

- openbare lichamen

8.000

7.000

- buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren

5.500

5.500

Waarborgsommen

-

-

Totaal

132.426

124.335

Onderstaand overzicht geeft het verloop van de vaste schulden ≥ 1 jaar over 2020 weer:

Verloop overzicht langlopende schulden (bedragen x € 1.000)

Saldo 31-12-19

Toevoegingen

Af
lossingen

Saldo 31-12-20

Onderhandse leningen

132.426

-

8.091

124.335

Waarborgsommen

-

-

-

-

Totaal

132.426

-

8.091

124.335

In 2020 zijn geen nieuwe leningen aangegaan. Op onze opgenomen geldleningen is in 2020 bij de BNG voor totaal € 8 mln. afgelost en bij de provincie Flevoland € 1 mln. De totale rentelast voor het jaar 2020 voor vaste schulden is € 2,2 mln.

VLOTTENDE PASSIVA

Vlottende passiva bestaan uit de volgende onderdelen:

Vlottende passiva (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar

10.042

5.309

Overlopende passiva

7.181

8.622

Totaal

17.223

13.931

Kortlopende schulden < 1 jaar
De kortlopende schulden < 1 jaar bestaan uit de volgende onderdelen:

Kortlopende schulden < 1 jaar (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

Overige kasgeldleningen

-

-

Banksaldi

3.773

-

Overige schulden

6.269

5.309

Totaal

10.042

5.309

Per 31 december 2020 had de gemeente geen uitstaande schuldpositie op de betaalrekening van de BNG en geen kasgeldlening uitstaan.

Overlopende passiva
De overlopende passiva bestaan uit de volgende onderdelen:

Overlopende passiva (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume

6.171

6.470

De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren

796

1.776

Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen

214

376

Totaal

7.181

8.622

Verplichtingen zijn posten die ten laste van het dienstjaar 2020 zijn gebracht, maar waarvan de facturen in de loop van 2021 zijn ontvangen. Onder de post Vooruitontvangen bedragen zijn bedragen opgenomen die in 2020 al zijn ontvangen maar betrekking hebben op latere jaren.

De in de balans opgenomen van EU, Rijk en provincies ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren kunnen als volgt worden gespecificeerd:

De van Nederlandse en Europese overheden vooruitontvangen bedragen (bedragen x € 1.000)

Saldo 31-12-19

Ontvangen bedragen

Bestedingen

Saldo 31-12-20

Vooruitontvangen bijdragen van het Rijk

Onderwijsachterstandenbeleid 2011-2018

60

-

-

60

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022

257

1.420

1.422

255

Educatie

23

423

440

6

Stimulering sport 2019

131

1

-

132

Reductie energiegebruik

-

240

69

171

TOZO

-

5.880

5.116

764

Stimulering sport 2020

-

202

190

12

Sportakkoord

-

20

-

20

Gedupeerden toeslagenproblematiek

-

36

-

36

Vooruitontvangen bijdragen van overige overheid

Sociale veiligheid MerwedeLingelijn

50

59

87

22

Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing 2010-2014

12

-

7

5

ISV-budget bodem Zusterstraat

12

-

12

-

Open kathedraal

50

-

-

50

Reizigerstunnel Gorinchem

200

-

-

200

Historische haag vestingwal

1

-

1

-

Extern advies warmtetransitie

-

20

9

11

Netwerkversterking ouderen

-

32

-

32

Totaal

796

8.333

7.353

1.776

Niet uit de balans blijkende verplichtingen
De niet in de balans opgenomen financiële verplichtingen waaraan de gemeente voor komende jaren is verbonden worden uitgesplitst in gewaarborgde geldleningen en garantstellingen.

Het in de balans opgenomen bedrag voor verstrekte waarborgen aan natuurlijke en rechtspersonen wordt als volgt gespecificeerd:

Geldnemer (bedragen x € 1.000)

Oorspronkelijk bedrag

Borgstelling %

Boekwaarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

Onderwijsinstellingen

11.798

100

6.228

5.934

Deelnemingen CV's

35.000

100

31.941

20.051

Zorginstellingen

341

100

159

148

Diverse verenigingen

4.291

100

3.346

3.134

Via Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw - Poort6

290.541

50

214.350

207.096

Via Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen

592.000

50

567.000

592.000

Hypotheken zonder Nationale Hypotheek Garantie

5.900

50

1.400

1.100

Totaal

939.871

824.424

829.463

Het in de balans opgenomen bedrag voor verstrekte garanties bestaat uit de volgende garantstellingen:

Geldnemer (bedragen x € 1.000)

Oorspronkelijk bedrag

Borgstelling %

Boekwaarde 31-12-19

Boekwaarde 31-12-20

GR Gevudo

10.799

100

10.306

10.081

GR Waardlanden

6.121

100

4.984

4.707

Totaal

16.920

15.290

14.788

De gemeente Gorinchem vervult een achtervangfunctie bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW).

Met ingang van deze balans heeft de gemeente de criteria voor de niet uit de balans blijkende verplichtingen als volgt aangepast, zodat zij beter aansluiten bij het karakter van deze post. De criteria zijn namelijk meer risicogericht dan voorheen, en geven daardoor een beter inzicht in de financiële risico-positie van de gemeente:

  • Minimale restant looptijd 2 jaar;
  • Minimale verplichtingwaarde € 40.000;
  • Geen mogelijke verplichtingen uit raamovereenkomsten, allen onherroepelijke harde verplichtingen.

Deze criteria zullen vanaf nu standaard worden gehanteerd. Op basis van deze criteria is de totale harde verplichting voor de komende 3 jaar € 1.035.500. In de vorige jaarrekening werd een verplichting gemeld van € 8.250.000. Dit verschil wordt veroorzaakt door het hanteren van de nieuwe criteria, in combinatie met een inkoopbeleid waarbij veel gewerkt wordt met raamovereenkomsten die alleen leiden tot kosten indien daadwerkelijk materialen of diensten worden afgenomen op basis van het raamcontract.

Van de genoemde verplichting van € 1.035.500 is € 923.000 gecontracteerd via Europees aanbesteden.

Gebeurtenissen na balansdatum
Het coronavirus heeft op veel terreinen financiële gevolgen voor de jaarrekening 2020 gehad. Omdat de pandemie nog steeds voortduurt zal ook in 2021 rekening moeten worden gehouden met financiële gevolgen voor de gemeente. Hoe groot deze gevolgen zullen zijn is nu nog niet duidelijk. We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren. De gemeente heeft voldoende weerstandsvermogen om eventuele tegenvallers in eerste instantie op te vangen.